Od 28 stycznia 2026 r. udział w nielegalnym wyścigu albo brawurowa jazda z zagrożeniem życia to przestępstwo z Kodeksu karnego, nie wykroczenie — kara do 5 lat więzienia, a sąd może orzec przepadek samochodu. Jeśli do tego kierowca miał co najmniej 1,5‰ alkoholu we krwi, przepadek auta jest obowiązkowy. Zmiany wprowadziła ustawa z 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz.U. 2025 poz. 1872).
Co nowy art. 115 § 26 k.k. nazywa „nielegalnym wyścigiem”
Ustawa po raz pierwszy definiuje to pojęcie wprost, w dwóch wariantach:
- rywalizacja co najmniej dwóch kierujących pojazdami mechanicznymi w ruchu lądowym — zwykle o jak najszybsze pokonanie odcinka drogi — z naruszeniem zasad bezpieczeństwa;
- celowe wprowadzenie pojazdu w poślizg albo doprowadzenie do utraty styczności z nawierzchnią choćby jednego koła (drift), wykonane w trakcie spotkania zorganizowanego na otwartej lub ogólnodostępnej przestrzeni — bez wymaganego zezwolenia.
Warunek wspólny dla obu wariantów: brak zezwolenia. Zorganizowany, zgłoszony i dozwolony wyścig na torze albo poligonie nie jest „nielegalnym wyścigiem” w rozumieniu tego przepisu.
Kary: od 3 miesięcy do 10 lat, w zależności od skutku
Nowy art. 178c k.k. rozdziela samo uczestnictwo od jego konsekwencji:
| Czyn | Podstawa | Kara |
|---|---|---|
| Organizowanie lub prowadzenie wyścigu | art. 178c § 1 pkt 1 k.k. | 3 miesiące – 5 lat więzienia |
| Udział jako kierowca | art. 178c § 1 pkt 2 k.k. | 3 miesiące – 5 lat więzienia |
| Przygotowania do organizacji wyścigu | art. 178c § 2 k.k. | do 3 lat więzienia |
| Brawurowa jazda zagrażająca życiu (bez wyścigu) | art. 178d k.k. (nowy) | 3 miesiące – 5 lat więzienia |
| Wypadek ze skutkiem z art. 177 § 2 podczas wyścigu, przy 178d albo w czasie zakazu prowadzenia pojazdów | art. 177 § 2a k.k. (nowy) | 1–10 lat więzienia |
Art. 178d dotyczy sytuacji bez drugiego pojazdu i bez zgromadzenia: rażące przekroczenie prędkości połączone z rażącym naruszeniem innych zasad bezpieczeństwa, które naraża kogoś na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu — czyli „zwykła” brawura na drodze publicznej, bez drugiego uczestnika wyścigu, może dziś skończyć się tym samym zarzutem co sam wyścig.
Przepadek auta: kiedy sąd musi, a kiedy tylko może
Znowelizowany art. 44b k.k. rozróżnia dwa reżimy:
| Sytuacja | Przepadek pojazdu |
|---|---|
| Skazanie za udział jako kierowca w wyścigu (178c § 1 pkt 2) albo za 178d, bez dodatkowych okoliczności | fakultatywny — sąd może orzec |
| To samo, a dodatkowo alkohol ≥ 1,5‰ we krwi (lub 0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu) albo stan pod wpływem środka odurzającego | obligatoryjny — sąd orzeka (art. 44b § 1a) |
Dwa wyjątki od przepadku (art. 44b § 5): auto nie było w momencie czynu wyłączną własnością sprawcy (np. leasing, współwłasność), albo przepadek jest niemożliwy lub niecelowy — sprawca auto zbył, zniszczył albo znacznie uszkodził. W obu przypadkach sąd zamiast przepadku orzeka nawiązkę na Skarb Państwa w wysokości 5000–500 000 zł (art. 44b § 6) — a przy współwłasności przepadek jest obligatoryjny, nie fakultatywny.
Dla porządku: przepadek „dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów” to nie to samo co przepadek auta i nie dotyczy każdego skazanego za wyścig. Art. 42 § 1a nakazuje sądowi orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przy skazaniu za 178c § 1 pkt 2 albo 178d — ale bez wskazania „dożywotnio”. Dożywotni zakaz (art. 42 § 3) zarezerwowany jest dla recydywy przy jeździe pod wpływem alkoholu i dla jazdy wbrew już orzeczonemu zakazowi, nie dla samego udziału w wyścigu.
Auto można zabrać od razu na miejscu zdarzenia
Zmieniony art. 295 § 1a k.p.k. nakazuje policji tymczasowe zajęcie pojazdu już w chwili czynu — przed wyrokiem, przy samym podejrzeniu przestępstwa z art. 178c lub 178d. Przepis przejściowy (art. 8 nowej ustawy) chroni kierowców zatrzymanych na starych zasadach: zajęcia dokonane przed wejściem w życie wobec osób z alkoholem w przedziale 1–1,5‰ (niższa granica, przy której przepadek nie był jeszcze obligatoryjny) upadają, a auto wraca do właściciela — o ile policja nie zajęła go z innego powodu.
Świadczenie pieniężne na rzecz ofiar — niezależnie od przepadku
Przy skazaniu za 178c lub 178d sąd dodatkowo orzeka świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym w wysokości co najmniej 5000 zł (art. 43a § 2 k.k.) — kwota nie zastępuje przepadku auta czy zakazu prowadzenia pojazdów, jest obowiązkiem obok nich.
Czy to dotyczy też zlotów i mandatów za drift?
Ta sama ustawa z 4 grudnia 2025 r. zmienia równolegle Kodeks wykroczeń — osobny, łagodniejszy tor dla przypadków bez znamion przestępstwa: mandat za sam drift bez zgromadzenia, obowiązek zgłoszenia zlotu ponad 10 pojazdów do gminy i grzywny dla uczestników niezgłoszonego spotkania. Te zasady, terminy wejścia w życie i wysokości mandatów opisaliśmy w tekście o mandacie za drift. Granica między oboma trybami: Kodeks karny włącza się, gdy dochodzi do rywalizacji dwóch pojazdów, rażącej brawury zagrażającej życiu albo wypadku — Kodeks wykroczeń obsługuje drift i zloty bez tych okoliczności.
Najczęstsze pytania
Czy przepadek auta jest możliwy bez wypadku?
Tak. Art. 178c i 178d nie wymagają, by doszło do kolizji — wystarczy sam udział w wyścigu jako kierowca albo rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa zagrażające życiu. Przepadek jest wtedy fakultatywny; staje się obowiązkowy dodatkowo przy alkoholu ≥ 1,5‰.
Co jeśli auto nie jest moje, tylko np. firmowe albo z leasingu?
Przepadku nie orzeka się, jeśli pojazd nie był w chwili czynu wyłączną własnością sprawcy — sąd może wtedy orzec nawiązkę 5000–500 000 zł na Skarb Państwa zamiast konfiskaty.
Od kiedy obowiązują te przepisy?
Od 28 stycznia 2026 r. — 30 dni od ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw (29 grudnia 2025 r.), zgodnie z art. 9 ustawy zmieniającej.
Czy sam pasażer albo widz wyścigu też odpowiada?
Nie z Kodeksu karnego — odpowiedzialność z art. 178c/178d dotyczy organizatora i kierowcy. Pasażer i widz nielegalnego wyścigu odpowiadają z Kodeksu wykroczeń (art. 52aa § 3–4), grzywną, nie więzieniem.
Źródła
- Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz.U. 2025 poz. 1872) — art. 1 (Kodeks wykroczeń), art. 2 (Kodeks karny: art. 42, 43a, 44b, 69, 115 § 26, 177, 178, 178c, 178d), art. 3 (k.p.k., art. 295 § 1a), art. 8 (przepis przejściowy), art. 9 (wejście w życie)
