Utrata prawa jazdy za punkty karne — co zmieniło się w 2026 roku

9 min czytania
Niebieska belka świetlna na dachu radiowozu podczas kontroli drogowej

Krótka odpowiedź: granica to 24 punkty karne, ale od 4 września 2026 r. jej przekroczenie nie oznacza już egzaminu sprawdzającego ani natychmiastowej utraty uprawnień. Kierowca dostaje od starosty obowiązek badania psychologicznego i 28-godzinnego kursu reedukacyjnego za 500 zł. Prawo jazdy traci dopiero ten, kto przekroczy 24 punkty po raz drugi w ciągu 5 lat — i wtedy musi zdobyć uprawnienia od zera, razem z kursem i obydwoma egzaminami.

Co zmieniło się 4 września 2026 roku

Od 1 stycznia 2022 r. system punktowy stał na przepisach przejściowych — art. 17 i 18 ustawy z 2 grudnia 2021 r. (Dz.U. poz. 2328) — które miały obowiązywać do dnia, w którym centralna ewidencja kierowców zacznie przyjmować dane o naruszeniach od Policji. Ten dzień wyznaczyły dwa komunikaty Ministra Cyfryzacji z 2 czerwca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 732 i 743): 4 września 2026 r. Na tę samą datę wypadło stosowanie rozdziału o okresie próbnym — sześć miesięcy od wejścia w życie ustawy z 17 października 2025 r. (Dz.U. poz. 1676), czyli od 3 marca 2026 r.

Zagadnienie Do 3 września 2026 Od 4 września 2026 Podstawa
Kto prowadzi ewidencję Policja (komendant wojewódzki) centralna ewidencja kierowców art. 17 ust. 1 ustawy 2021 / art. 98 ust. 4 u.k.p.
Skutek przekroczenia 24 pkt skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (egzamin) badanie psychologiczne + kurs reedukacyjny art. 18 pkt 1 ustawy 2021 / art. 98a ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.k.p.
Cofnięcie uprawnień za punkty po niepoddaniu się egzaminowi albo jego niezdaniu po ponownym przekroczeniu 24 pkt w ciągu 5 lat art. 18 pkt 2–3 ustawy 2021 / art. 103 ust. 1 pkt 2 u.k.p.
Kasowanie punktów 2 lata od uprawomocnienia albo od zapłaty mandatu 1 rok od uprawomocnienia, pod warunkiem zapłaty grzywny art. 17 ust. 2–3 ustawy 2021 / art. 98 ust. 5 pkt 1 u.k.p.
Młody kierowca cofnięcie po 20 pkt w pierwszym roku okres próbny: 2 lata (3 lata przy prawie jazdy od 17 lat), zakaz 0,0 promila art. 18 pkt 2 lit. a ustawy 2021 / art. 91 u.k.p.

Warto zauważyć różnicę kierunku: przy pierwszym przekroczeniu limitu system stał się łagodniejszy (kurs zamiast egzaminu), a przy kasowaniu punktów — surowszy i łagodniejszy naraz. Punkty znikają teraz po roku, nie po dwóch latach, ale wyłącznie pod warunkiem zapłaty grzywny. Nieopłacony mandat trzyma punkty w ewidencji.

Ile punktów można mieć i co dzieje się po przekroczeniu

Limit zależy od stażu. Naruszeniu przypisuje się od 1 do 15 punktów, a jeśli kierowca popełni kilka naruszeń jednocześnie, punkty się sumują — z zastrzeżeniem, że suma z jednego zdarzenia nie może przekroczyć 15 (art. 98 ust. 2–3 u.k.p.).

Sytuacja Próg Skutek Podstawa
Kierowca ze stażem, pierwsze przekroczenie powyżej 24 pkt obowiązek badania psychologicznego i kursu reedukacyjnego; uprawnienia zostają art. 98a ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1
Kierowca ze stażem, drugie przekroczenie powyżej 24 pkt w ciągu 5 lat od doręczenia informacji o kursie cofnięcie uprawnień bez możliwości przywrócenia art. 103 ust. 1 pkt 2 i ust. 4
Okres próbny — dwa wykroczenia 2 wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji badanie psychologiczne i kurs reedukacyjny; starosta przedłuża okres próbny art. 98a ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2
Okres próbny — trzy wykroczenia 3 wykroczenia albo 1 przestępstwo cofnięcie uprawnień art. 103 ust. 1 pkt 3
Brak zaświadczenia o kursie miesiąc od doręczenia informacji decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy art. 101 ust. 1 i art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c

Kurs reedukacyjny w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego prowadzi wojewódzki ośrodek ruchu drogowego. Trwa 28 godzin rozłożonych na 4 dni, maksymalnie 7 godzin dziennie, i obejmuje wykłady oraz zajęcia warsztatowe o skutkach wypadków i psychologii kierowania. Opłata wynosi 500 zł — rozporządzenie ustalające tę kwotę wydano jeszcze 5 grudnia 2022 r., ale weszło w życie dopiero z dniem wskazanym w komunikacie, czyli po prawie czterech latach oczekiwania.

Ukończenie kursu ma jeszcze jeden skutek: po przekazaniu informacji o nim wszystkie punkty są usuwane z ewidencji (art. 98 ust. 5 pkt 2 u.k.p.). Dane o samym naruszeniu zostają jednak przez 5 lat i widzą je zakłady ubezpieczeń.

Jak zmniejszyć liczbę punktów bez czekania

Niezależnie od kursu reedukacyjnego istnieje szkolenie, które obniża stan konta o 6 punktów. Można w nim uczestniczyć nie częściej niż raz na 6 miesięcy, na własny koszt i wyłącznie stacjonarnie — forma zdalna jest wykluczona wprost. Nie odbędzie go osoba w okresie roku od dnia, w którym po raz pierwszy wydano jej prawo jazdy. Szkolenie trwa 8 godzin wykładów plus ćwiczenie praktyczne w ciągu jednego dnia, a w jednej grupie może być najwyżej 15 osób.

Redukcja nie dotyczy wszystkich naruszeń. Rozporządzenie wylicza kody, które podlegają zmniejszeniu, i nie ma wśród nich grupy A (jazda po alkoholu, spowodowanie wypadku, nieudzielenie pomocy) ani grupy B (naruszenia wobec pieszych) — czyli tego, za co przypisuje się 15 punktów. Zmniejszyć można natomiast punkty za prędkość:

Przekroczenie dopuszczalnej prędkości Punkty Kod Redukcja po szkoleniu
do 10 km/h 1 E 10 tak
11–15 km/h 2 E 09 tak
16–20 km/h 3 E 08 tak
21–25 km/h 5 E 07 tak
26–30 km/h 7 E 06 tak
31–40 km/h 9 E 05 nie
41–50 km/h 11 E 04 nie
51–60 km/h 13 E 03 nie
61–70 km/h 14 E 02 nie
powyżej 70 km/h 15 E 01 nie

Dwa mandaty za jazdę 45 km/h ponad limit to już 22 punkty — dwa punkty od progu. Trzy przekroczenia w przedziale 26–30 km/h dają 21 punktów, a jedno szkolenie ściąga je do 15.

Zatrzymanie prawa jazdy to nie cofnięcie uprawnień

To dwie różne decyzje starosty. Zatrzymanie jest czasowe: za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h w terenie zabudowanym albo przewożenie zbyt wielu osób prawo jazdy zostaje zatrzymane na 3 miesiące z rygorem natychmiastowej wykonalności. Jazda w tym czasie wydłuża okres do 6 miesięcy, a jazda w przedłużonym okresie kończy się cofnięciem uprawnień (art. 102 ust. 1c–1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p.). Zwrot dokumentu następuje automatycznie, przez odnotowanie w ewidencji. Zatrzymanie dokumentu za stan techniczny pojazdu to osobna ścieżka — opisuje ją tekst o tym, za co można oblać przegląd.

Jeśli zatrzymanie trwało dłużej niż rok, warunkiem zwrotu jest zdanie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Cofnięcie ma inny ciężar: przy punktach, okresie próbnym i jazdzie w przedłużonym okresie zatrzymania przywrócenia nie ma w ogóle — uprawnienia zdobywa się ponownie, spełniając wszystkie wymagania stawiane osobie ubiegającej się o nie po raz pierwszy (art. 104 u.k.p.): kurs w szkole jazdy i oba egzaminy od początku.

Ile kosztuje powrót za kierownicę

Pozycja Kwota Kiedy Podstawa
Kurs reedukacyjny (BRD) 500 zł po przekroczeniu 24 pkt i w okresie próbnym po 2 wykroczeniach Dz.U. 2022 poz. 2558, § 4
Badanie psychologiczne (psychologia transportu) 150 zł razem z kursem po przekroczeniu 24 pkt Dz.U. 2022 poz. 165, § 13
Szkolenie zmniejszające punkty o 6 na własny koszt, cena w WORD raz na 6 miesięcy, nie w pierwszym roku art. 17 ust. 6a ustawy 2021
Wydanie prawa jazdy po odzyskaniu uprawnień 100 zł po cofnięciu i ponownym zdaniu egzaminów Dz.U. 2025 poz. 953, § 1

Stawka 100 zł za wydanie dokumentu jest ta sama, co przy wymianie bezterminowego prawa jazdy. Poza taryfami urzędowymi zostają badanie lekarskie, kurs w szkole jazdy i opłata egzaminacyjna w WORD — te pozycje pojawiają się tylko po cofnięciu uprawnień. Stan punktów sprawdza się bezpłatnie: na wniosek Policja udziela informacji ustnie albo wydaje zaświadczenie.

Nowi kierowcy: okres próbny

Dla osoby, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B, okres próbny trwa 2 lata, a przy prawie jazdy uzyskanym przed 18. urodzinami — 3 lata, nie dłużej niż do ukończenia 20 lat. Obowiązuje w nim zakaz jazdy z jakąkolwiek zawartością alkoholu, a po przekroczeniu 12 punktów trzeba odbyć praktyczne szkolenie w ośrodku doskonalenia techniki jazdy za 500 zł (art. 91 u.k.p. w brzmieniu nadanym ustawą z 17 października 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1676). Nalepki z zielonym liściem i limitów 50/80/100 km/h w przepisach już nie ma — szczegóły w tekście o okresie próbnym dla nowych kierowców. To rozwiązanie z polskiej ustawy — okres próbny wymagany dyrektywą (UE) 2025/2205 ma własny, znacznie późniejszy kalendarz wdrożenia.

FAQ

Za ile punktów karnych zabierają prawo jazdy?

Za przekroczenie 24 punktów po raz drugi w ciągu 5 lat od doręczenia informacji o obowiązku kursu reedukacyjnego. Pierwsze przekroczenie oznacza kurs i badanie psychologiczne, nie utratę uprawnień.

Czy punkty karne kasują się po 2 latach?

Już nie. Od 4 września 2026 r. punkty usuwa się po roku od uprawomocnienia rozstrzygnięcia, ale pod warunkiem zapłaty grzywny. Dane o samym naruszeniu zostają w ewidencji 5 lat.

Ile punktów można zmniejszyć szkoleniem?

Sześć, nie częściej niż raz na 6 miesięcy, na własny koszt i tylko stacjonarnie. Szkolenia nie odbędzie kierowca w pierwszym roku od wydania prawa jazdy, a redukcja nie obejmuje naruszeń z grup A i B, w tym jazdy po alkoholu i wykroczeń wobec pieszych.

Jak sprawdzić, ile mam punktów?

Na wniosek osoby wpisanej do ewidencji Policja udziela informacji ustnie lub wydaje zaświadczenie o naruszeniach i przypisanych im punktach.

Czy po cofnięciu uprawnień wystarczy zdać egzamin?

Nie. Przy cofnięciu za punkty, za okres próbny i za jazdę w przedłużonym okresie zatrzymania trzeba spełnić wszystkie wymagania stawiane osobie ubiegającej się o prawo jazdy po raz pierwszy — łącznie z kursem w szkole jazdy.

Artykuł opisuje stan prawny na 17 września 2026 r. i nie zastępuje porady prawnej w indywidualnej sprawie.

Źródła

  • Ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami — tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1226 (art. 91, 98, 98a, 99–104)
  • Ustawa z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz. 2328 (art. 17–18)
  • Ustawa z 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz. 1676 (art. 6, 8, 9)
  • Komunikaty Ministra Cyfryzacji z 2 czerwca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 732 i poz. 743
  • Rozporządzenie MSWiA z 29 maja 2026 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, Dz.U. 2026 poz. 724 (§ 3, 7, 9–11, załącznik nr 1)
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 5 grudnia 2022 r. w sprawie kursu reedukacyjnego w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, Dz.U. 2022 poz. 2558
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań psychologicznych osób kierujących pojazdami — tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 165
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 9 lipca 2025 r. w sprawie wysokości opłat za wydanie dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, Dz.U. 2025 poz. 953
Redakcja Auto-Focus
Redakcja Auto-Focus

Redakcja Auto-Focus – piszemy o samochodach konkretnie: technika, eksploatacja, poradniki.