Krótka odpowiedź: granica to 24 punkty karne, ale od 4 września 2026 r. jej przekroczenie nie oznacza już egzaminu sprawdzającego ani natychmiastowej utraty uprawnień. Kierowca dostaje od starosty obowiązek badania psychologicznego i 28-godzinnego kursu reedukacyjnego za 500 zł. Prawo jazdy traci dopiero ten, kto przekroczy 24 punkty po raz drugi w ciągu 5 lat — i wtedy musi zdobyć uprawnienia od zera, razem z kursem i obydwoma egzaminami.
Co zmieniło się 4 września 2026 roku
Od 1 stycznia 2022 r. system punktowy stał na przepisach przejściowych — art. 17 i 18 ustawy z 2 grudnia 2021 r. (Dz.U. poz. 2328) — które miały obowiązywać do dnia, w którym centralna ewidencja kierowców zacznie przyjmować dane o naruszeniach od Policji. Ten dzień wyznaczyły dwa komunikaty Ministra Cyfryzacji z 2 czerwca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 732 i 743): 4 września 2026 r. Na tę samą datę wypadło stosowanie rozdziału o okresie próbnym — sześć miesięcy od wejścia w życie ustawy z 17 października 2025 r. (Dz.U. poz. 1676), czyli od 3 marca 2026 r.
| Zagadnienie | Do 3 września 2026 | Od 4 września 2026 | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Kto prowadzi ewidencję | Policja (komendant wojewódzki) | centralna ewidencja kierowców | art. 17 ust. 1 ustawy 2021 / art. 98 ust. 4 u.k.p. |
| Skutek przekroczenia 24 pkt | skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (egzamin) | badanie psychologiczne + kurs reedukacyjny | art. 18 pkt 1 ustawy 2021 / art. 98a ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.k.p. |
| Cofnięcie uprawnień za punkty | po niepoddaniu się egzaminowi albo jego niezdaniu | po ponownym przekroczeniu 24 pkt w ciągu 5 lat | art. 18 pkt 2–3 ustawy 2021 / art. 103 ust. 1 pkt 2 u.k.p. |
| Kasowanie punktów | 2 lata od uprawomocnienia albo od zapłaty mandatu | 1 rok od uprawomocnienia, pod warunkiem zapłaty grzywny | art. 17 ust. 2–3 ustawy 2021 / art. 98 ust. 5 pkt 1 u.k.p. |
| Młody kierowca | cofnięcie po 20 pkt w pierwszym roku | okres próbny: 2 lata (3 lata przy prawie jazdy od 17 lat), zakaz 0,0 promila | art. 18 pkt 2 lit. a ustawy 2021 / art. 91 u.k.p. |
Warto zauważyć różnicę kierunku: przy pierwszym przekroczeniu limitu system stał się łagodniejszy (kurs zamiast egzaminu), a przy kasowaniu punktów — surowszy i łagodniejszy naraz. Punkty znikają teraz po roku, nie po dwóch latach, ale wyłącznie pod warunkiem zapłaty grzywny. Nieopłacony mandat trzyma punkty w ewidencji.
Ile punktów można mieć i co dzieje się po przekroczeniu
Limit zależy od stażu. Naruszeniu przypisuje się od 1 do 15 punktów, a jeśli kierowca popełni kilka naruszeń jednocześnie, punkty się sumują — z zastrzeżeniem, że suma z jednego zdarzenia nie może przekroczyć 15 (art. 98 ust. 2–3 u.k.p.).
| Sytuacja | Próg | Skutek | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Kierowca ze stażem, pierwsze przekroczenie | powyżej 24 pkt | obowiązek badania psychologicznego i kursu reedukacyjnego; uprawnienia zostają | art. 98a ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 |
| Kierowca ze stażem, drugie przekroczenie | powyżej 24 pkt w ciągu 5 lat od doręczenia informacji o kursie | cofnięcie uprawnień bez możliwości przywrócenia | art. 103 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 |
| Okres próbny — dwa wykroczenia | 2 wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji | badanie psychologiczne i kurs reedukacyjny; starosta przedłuża okres próbny | art. 98a ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 |
| Okres próbny — trzy wykroczenia | 3 wykroczenia albo 1 przestępstwo | cofnięcie uprawnień | art. 103 ust. 1 pkt 3 |
| Brak zaświadczenia o kursie | miesiąc od doręczenia informacji | decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy | art. 101 ust. 1 i art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c |
Kurs reedukacyjny w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego prowadzi wojewódzki ośrodek ruchu drogowego. Trwa 28 godzin rozłożonych na 4 dni, maksymalnie 7 godzin dziennie, i obejmuje wykłady oraz zajęcia warsztatowe o skutkach wypadków i psychologii kierowania. Opłata wynosi 500 zł — rozporządzenie ustalające tę kwotę wydano jeszcze 5 grudnia 2022 r., ale weszło w życie dopiero z dniem wskazanym w komunikacie, czyli po prawie czterech latach oczekiwania.
Ukończenie kursu ma jeszcze jeden skutek: po przekazaniu informacji o nim wszystkie punkty są usuwane z ewidencji (art. 98 ust. 5 pkt 2 u.k.p.). Dane o samym naruszeniu zostają jednak przez 5 lat i widzą je zakłady ubezpieczeń.
Jak zmniejszyć liczbę punktów bez czekania
Niezależnie od kursu reedukacyjnego istnieje szkolenie, które obniża stan konta o 6 punktów. Można w nim uczestniczyć nie częściej niż raz na 6 miesięcy, na własny koszt i wyłącznie stacjonarnie — forma zdalna jest wykluczona wprost. Nie odbędzie go osoba w okresie roku od dnia, w którym po raz pierwszy wydano jej prawo jazdy. Szkolenie trwa 8 godzin wykładów plus ćwiczenie praktyczne w ciągu jednego dnia, a w jednej grupie może być najwyżej 15 osób.
Redukcja nie dotyczy wszystkich naruszeń. Rozporządzenie wylicza kody, które podlegają zmniejszeniu, i nie ma wśród nich grupy A (jazda po alkoholu, spowodowanie wypadku, nieudzielenie pomocy) ani grupy B (naruszenia wobec pieszych) — czyli tego, za co przypisuje się 15 punktów. Zmniejszyć można natomiast punkty za prędkość:
| Przekroczenie dopuszczalnej prędkości | Punkty | Kod | Redukcja po szkoleniu |
|---|---|---|---|
| do 10 km/h | 1 | E 10 | tak |
| 11–15 km/h | 2 | E 09 | tak |
| 16–20 km/h | 3 | E 08 | tak |
| 21–25 km/h | 5 | E 07 | tak |
| 26–30 km/h | 7 | E 06 | tak |
| 31–40 km/h | 9 | E 05 | nie |
| 41–50 km/h | 11 | E 04 | nie |
| 51–60 km/h | 13 | E 03 | nie |
| 61–70 km/h | 14 | E 02 | nie |
| powyżej 70 km/h | 15 | E 01 | nie |
Dwa mandaty za jazdę 45 km/h ponad limit to już 22 punkty — dwa punkty od progu. Trzy przekroczenia w przedziale 26–30 km/h dają 21 punktów, a jedno szkolenie ściąga je do 15.
Zatrzymanie prawa jazdy to nie cofnięcie uprawnień
To dwie różne decyzje starosty. Zatrzymanie jest czasowe: za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h w terenie zabudowanym albo przewożenie zbyt wielu osób prawo jazdy zostaje zatrzymane na 3 miesiące z rygorem natychmiastowej wykonalności. Jazda w tym czasie wydłuża okres do 6 miesięcy, a jazda w przedłużonym okresie kończy się cofnięciem uprawnień (art. 102 ust. 1c–1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p.). Zwrot dokumentu następuje automatycznie, przez odnotowanie w ewidencji. Zatrzymanie dokumentu za stan techniczny pojazdu to osobna ścieżka — opisuje ją tekst o tym, za co można oblać przegląd.
Jeśli zatrzymanie trwało dłużej niż rok, warunkiem zwrotu jest zdanie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Cofnięcie ma inny ciężar: przy punktach, okresie próbnym i jazdzie w przedłużonym okresie zatrzymania przywrócenia nie ma w ogóle — uprawnienia zdobywa się ponownie, spełniając wszystkie wymagania stawiane osobie ubiegającej się o nie po raz pierwszy (art. 104 u.k.p.): kurs w szkole jazdy i oba egzaminy od początku.
Egzamin kontrolny: gdzie nadal obowiązuje, a gdzie zniknął
„Egzamin kontrolny” to potoczna nazwa kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego (art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3 u.k.p.). Przy punktach karnych ta ścieżka właśnie się skończyła: od 4 września 2026 r. pierwsze przekroczenie 24 punktów kieruje na kurs reedukacyjny i badanie psychologiczne, a nie na egzamin. Sam egzamin kontrolny jednak nie zniknął z ustawy — obowiązuje w trzech innych sytuacjach, a każda ma inny organ kierujący i inny punkt zaczepienia.
| Sytuacja | Podstawa | Kto kieruje na egzamin | Co się dzieje po negatywnym wyniku |
|---|---|---|---|
| Uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji kierowcy | art. 49 ust. 1 pkt 2, art. 99 ust. 1 pkt 1 | starosta — z urzędu albo na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora WORD (art. 99 ust. 2 pkt 2) | cofnięcie uprawnień (art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c) |
| Przywrócenie uprawnień cofniętych na okres dłuższy niż rok | art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 103 ust. 3 | warunek wydania decyzji o przywróceniu | uprawnienia nie wracają |
| Zwrot prawa jazdy zatrzymanego na okres dłuższy niż rok | art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b | warunek zwrotu dokumentu | dokument zostaje w depozycie |
| Pierwsze przekroczenie 24 punktów | art. 98a ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.k.p. | nikt — od 4 września 2026 r. egzaminu tu nie ma | zamiast egzaminu: kurs 500 zł i badanie psychologiczne |
Dwie rzeczy w tej tabeli zaskakują najczęściej. Pierwsza: niestawienie się na egzamin kosztuje dokładnie tyle samo, co jego oblanie — starosta cofa uprawnienia zarówno po negatywnym wyniku (art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c), jak i po niezgłoszeniu się w wyznaczonym terminie (lit. d). Druga: egzamin kontrolny jest egzaminem państwowym, odpowiednim do rodzaju uprawnienia (art. 49 ust. 2), czyli zdaje się go w WORD-zie na zasadach ogólnych — z częścią teoretyczną i praktyczną, nie w formie skróconego sprawdzianu w urzędzie.
Wyjątek od zwrotu po roku: przepisu o egzaminie nie stosuje się do osób, wobec których zapadł wyrok uniewinniający albo postępowanie umorzono bezwarunkowo (art. 49 ust. 3). I odwrotnie — przy ponownym przekroczeniu 24 punktów w ciągu 5 lat egzamin kontrolny nie wystarczy, bo przywrócenia uprawnień w tym trybie nie ma wcale: art. 103 ust. 4 wyłącza stosowanie ust. 3, więc zostaje pełna ścieżka od zera, opisana niżej.
Ile kosztuje powrót za kierownicę
| Pozycja | Kwota | Kiedy | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Kurs reedukacyjny (BRD) | 500 zł | po przekroczeniu 24 pkt i w okresie próbnym po 2 wykroczeniach | Dz.U. 2022 poz. 2558, § 4 |
| Badanie psychologiczne (psychologia transportu) | 150 zł | razem z kursem po przekroczeniu 24 pkt | Dz.U. 2022 poz. 165, § 13 |
| Szkolenie zmniejszające punkty o 6 | na własny koszt, cena w WORD | raz na 6 miesięcy, nie w pierwszym roku | art. 17 ust. 6a ustawy 2021 |
| Wydanie prawa jazdy po odzyskaniu uprawnień | 100 zł | po cofnięciu i ponownym zdaniu egzaminów | Dz.U. 2025 poz. 953, § 1 |
Stawka 100 zł za wydanie dokumentu jest ta sama, co przy wymianie bezterminowego prawa jazdy. Poza taryfami urzędowymi zostają badanie lekarskie, kurs w szkole jazdy i opłata egzaminacyjna w WORD — te pozycje pojawiają się tylko po cofnięciu uprawnień. Stan punktów sprawdza się bezpłatnie: na wniosek Policja udziela informacji ustnie albo wydaje zaświadczenie.
Nowi kierowcy: okres próbny
Dla osoby, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B, okres próbny trwa 2 lata, a przy prawie jazdy uzyskanym przed 18. urodzinami — 3 lata, nie dłużej niż do ukończenia 20 lat. Obowiązuje w nim zakaz jazdy z jakąkolwiek zawartością alkoholu, a po przekroczeniu 12 punktów trzeba odbyć praktyczne szkolenie w ośrodku doskonalenia techniki jazdy za 500 zł (art. 91 u.k.p. w brzmieniu nadanym ustawą z 17 października 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1676). Nalepki z zielonym liściem i limitów 50/80/100 km/h w przepisach już nie ma — szczegóły w tekście o okresie próbnym dla nowych kierowców. To rozwiązanie z polskiej ustawy — okres próbny wymagany dyrektywą (UE) 2025/2205 ma własny, znacznie późniejszy kalendarz wdrożenia.
Punkty karne to jeden z wielu obszarów, w których przepisy zmieniają się z rocznika na rocznik — kalendarz zmian dla kierowców na 2027 rok, ze statusem każdej pozycji, prowadzi osobny przegląd zmian dla kierowców.
FAQ
Za ile punktów karnych zabierają prawo jazdy?
Za przekroczenie 24 punktów po raz drugi w ciągu 5 lat od doręczenia informacji o obowiązku kursu reedukacyjnego. Pierwsze przekroczenie oznacza kurs i badanie psychologiczne, nie utratę uprawnień.
Czy punkty karne kasują się po 2 latach?
Już nie. Od 4 września 2026 r. punkty usuwa się po roku od uprawomocnienia rozstrzygnięcia, ale pod warunkiem zapłaty grzywny. Dane o samym naruszeniu zostają w ewidencji 5 lat.
Ile punktów można zmniejszyć szkoleniem?
Sześć, nie częściej niż raz na 6 miesięcy, na własny koszt i tylko stacjonarnie. Szkolenia nie odbędzie kierowca w pierwszym roku od wydania prawa jazdy, a redukcja nie obejmuje naruszeń z grup A i B, w tym jazdy po alkoholu i wykroczeń wobec pieszych.
Jak sprawdzić, ile mam punktów?
Na wniosek osoby wpisanej do ewidencji Policja udziela informacji ustnie lub wydaje zaświadczenie o naruszeniach i przypisanych im punktach.
Czy po cofnięciu uprawnień wystarczy zdać egzamin?
Nie. Przy cofnięciu za punkty, za okres próbny i za jazdę w przedłużonym okresie zatrzymania trzeba spełnić wszystkie wymagania stawiane osobie ubiegającej się o prawo jazdy po raz pierwszy — łącznie z kursem w szkole jazdy.
Artykuł opisuje stan prawny na 17 września 2026 r. i nie zastępuje porady prawnej w indywidualnej sprawie.
Kurs po przekroczeniu 24 punktów to nie ten sam kurs co po jeździe na podwójnym gazie: ten drugi od 24 czerwca 2026 r. kosztuje 2500 zł zamiast 500 zł — szczegóły w tekście o kursie reedukacyjnym po alkoholu.
Od 3 września 2026 r. początkiem okresu zatrzymania prawa jazdy jest data faktycznego zatrzymania dokumentu na drodze, a nie doręczenia decyzji — podstawa i pozostałe zmiany w tekście o wniosku o prawo jazdy po 3 września 2026 r.
Punkty to nie jedyna droga do utraty dokumentu — jednorazowe przekroczenie o ponad 50 km/h oznacza zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące, niezależnie od stanu konta punktowego.
Jedno zdarzenie potrafi dziś dać 22 punkty: tyle wynoszą łącznie kody A 10 i A 11 przy drifcie powodującym zagrożenie.
Przy zakazie prowadzenia orzeczonym przez sąd obok procedury po punktach karnych istnieje osobny tryb: dalsze wykonywanie zakazu w postaci jazdy wyłącznie pojazdem wyposażonym w urządzenie pomiarowe. Progi czasowe i obowiązki kierowcy zebraliśmy w tekście o blokadzie alkoholowej.
Przykładem naruszenia, przy którym punkty zależą od skutku, a nie od samego zachowania, jest korytarz życia i jazda na suwak: kody D 01 i D 02 trafiają do ewidencji tylko razem z kodem A 02, A 06 albo A 08.
Źródła
- Ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami — tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1226 (art. 91, 98, 98a, 99–104)
- Ustawa z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz. 2328 (art. 17–18)
- Ustawa z 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz. 1676 (art. 6, 8, 9)
- Komunikaty Ministra Cyfryzacji z 2 czerwca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 732 i poz. 743
- Rozporządzenie MSWiA z 29 maja 2026 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, Dz.U. 2026 poz. 724 (§ 3, 7, 9–11, załącznik nr 1)
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 5 grudnia 2022 r. w sprawie kursu reedukacyjnego w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, Dz.U. 2022 poz. 2558
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań psychologicznych osób kierujących pojazdami — tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 165
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 9 lipca 2025 r. w sprawie wysokości opłat za wydanie dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, Dz.U. 2025 poz. 953
