Po zderzeniu z sarną czy dzikiem prawo nie wymaga wezwania policji — obowiązek z art. 44 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym dotyczy wypadków, w których jest zabity lub ranny człowiek. Osobny przepis obowiązuje zawsze: art. 25 ustawy o ochronie zwierząt każe zapewnić zwierzęciu pomoc albo zawiadomić jedną ze służb. Za zabranie tuszy grozi do 5 lat pozbawienia wolności.
Notatka policyjna jest potrzebna nie dlatego, że każe tak ustawa, lecz dlatego, że ubezpieczyciel żąda dowodu zdarzenia — to dwie różne rzeczy. Poniżej obowiązki na miejscu z podstawą prawną, ścieżki odszkodowania, sankcje z Prawa łowieckiego i dane policyjne za 2025 r.
Co trzeba zrobić na miejscu, a czego prawo nie wymaga
Kolizja, w której ucierpiał tylko pojazd i zwierzę, nie jest wypadkiem z ofiarami. Obowiązki z art. 44 ust. 1 p.r.d. (Dz.U. 2024 poz. 1251) obowiązują, obowiązki z ust. 2 — nie. Równolegle działa art. 25 ustawy o ochronie zwierząt i to on jest tu przepisem najczęściej pomijanym.
| Obowiązek | Podstawa | Kiedy |
|---|---|---|
| Zatrzymać pojazd bez stwarzania zagrożenia i zabezpieczyć miejsce | art. 44 ust. 1 pkt 1–2 p.r.d. | zawsze |
| Niezwłocznie usunąć pojazd z miejsca zdarzenia, jeśli tamuje ruch | art. 44 ust. 1 pkt 3 p.r.d. | gdy nie ma zabitego ani rannego człowieka |
| Zapewnić zwierzęciu pomoc albo zawiadomić jedną ze służb | art. 25 ustawy o ochronie zwierząt | zawsze, „w miarę możliwości” |
| Wezwać policję i zespół ratownictwa medycznego | art. 44 ust. 2 pkt 1 p.r.d. | tylko gdy ranny lub zabity jest człowiek |
Katalog służb z art. 25 jest zamknięty i wynika z art. 33 ust. 3 tej samej ustawy: lekarz weterynarii, członek Polskiego Związku Łowieckiego, Policja, straż gminna, Straż Graniczna, straż ochrony kolei, Służba Leśna, Służba Parków Narodowych, Państwowa Straż Łowiecka i Państwowa Straż Rybacka. Wystarczy jedna z nich.
Jeśli auto nie nadaje się do dalszej jazdy, stawki za usunięcie pojazdu z drogi i holowanie opisuje osobny poradnik o kosztach odholowania, a zakres czynności patrolu na miejscu — tekst o uprawnieniach policjanta podczas kontroli.
Pominięcie art. 25 to wykroczenie z art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt — kara aresztu albo grzywny. W trybie mandatowym policjant nałoży do 500 zł (art. 96 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia), w sądzie grzywna sięga 5000 zł (art. 24 § 1 k.w.), a areszt trwa od 5 do 30 dni (art. 19 k.w.). Sąd może dodatkowo orzec nawiązkę do 1000 zł na cel związany z ochroną zwierząt (art. 37 ust. 4).
Dlaczego zabranie tuszy jest przestępstwem, nie oszczędnością
Potrącona sarna nie jest rzeczą porzuconą. Zwierzyna pozyskana w obwodzie łowieckim stanowi własność dzierżawcy albo zarządcy obwodu, poza obwodami — własność Skarbu Państwa, a zwierzyna pozyskana bezprawnie zawsze należy do Skarbu Państwa (art. 15 ust. 1 i 2 Prawa łowieckiego, Dz.U. 2025 poz. 539).
| Czyn | Przepis | Kara |
|---|---|---|
| Wejście w posiadanie bezprawnie pozyskanej tuszy lub trofeów | art. 52 pkt 2 Prawa łowieckiego | grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku |
| Wejście w posiadanie zwierzyny bez uprawnień do polowania | art. 53 pkt 6 Prawa łowieckiego | pozbawienie wolności do lat 5 |
| Przetrzymywanie zwierzyny bez zezwolenia | art. 51 ust. 1 pkt 3 | grzywna (tryb wykroczeniowy) |
| Dodatkowo przy skazaniu z art. 52 i 53 | art. 54 ust. 1 | możliwy przepadek pojazdu, narzędzi i tuszy |
O tym, czy grozi rok czy pięć lat, decyduje posiadanie uprawnień do polowania: dla kierowcy bez nich właściwy jest surowszy art. 53 pkt 6. Przepadek pojazdu z art. 54 ust. 1 może objąć także auto nienależące do sprawcy.
Kto płaci za naprawę
Własne OC nie pokryje tej szkody — ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej chroni poszkodowanego przez kierowcę, a nie kierowcę. Zostają cztery ścieżki i trzy z nich wymagają wykazania czyjejś winy.
| Ścieżka | Podstawa | Warunek |
|---|---|---|
| Autocasco | umowa i OWU konkretnej polisy | zderzenie ze zwierzęciem nie jest wyłączone; sprawdź franszyzę i udział własny |
| Zarządca drogi | art. 415 i art. 417 § 1 k.c. (Dz.U. 2026 poz. 795) w związku z art. 20 pkt 4 ustawy o drogach publicznych (Dz.U. 2025 poz. 889) | zaniechanie w utrzymaniu oznakowania lub zabezpieczeń; obecność znaku A-18 „dzikie zwierzęta” zwykle przenosi odpowiedzialność na kierowcę |
| Organizator polowania lub koło łowieckie | art. 415 k.c. | zwierzę wybiegło na drogę z nagonki — trzeba to udowodnić |
Dlaczego ten temat wraca w drugiej połowie października
25 października 2026 r. cofamy zegarki o godzinę (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, Dz.U. 2022 poz. 539 — 2026 r. jest ostatnim rokiem objętym tym rozporządzeniem). Popołudniowy szczyt komunikacyjny przenosi się wtedy na zmierzch, czyli dokładnie w porę największej aktywności zwierząt. Dane policyjne za 2025 r. pokazują, jak drogo kosztuje ciemność.
| Dane za 2025 r. | Wypadki | Zabici | Ranni |
|---|---|---|---|
| Najechanie na zwierzę | 197 (0,9% ogółu) | 9 | 235 |
| Przyczyna: obiekty i zwierzęta na drodze | 283 | 8 | 347 |
| Noc, droga nieoświetlona (wszystkie wypadki) | 1673 (8,0%) | 362 (21,8%) | 2058 |
| Zmrok i świt (wszystkie wypadki) | 1089 (5,2%) | 108 (6,5%) | 1300 |
| Październik (wszystkie wypadki) | 1890 (9,0%) | 152 | 2205 |
Na nieoświetlonej drodze dzieje się co dwunasty wypadek, ale ginie w nim ponad co piąta ofiara śmiertelna — ryzyko śmierci jest tam blisko trzy razy wyższe niż przeciętnie. Zastrzeżenie do liczby 197: policja liczy w tej tabeli wyłącznie zdarzenia z zabitymi lub rannymi, więc kolizje, w których ucierpiał tylko przód auta, do niej nie wchodzą.
Najczęstsze pytania
Czy po zderzeniu z sarną trzeba wezwać policję? Prawo tego nie wymaga, jeśli nie ma rannych ludzi. Notatka policyjna jest jednak podstawowym dowodem przy zgłoszeniu szkody z AC, więc w praktyce warto wezwać patrol.
Czy OC pokryje zderzenie z dzikiem? Nie. Własne OC nie obejmuje szkód we własnym pojeździe. Taką szkodę pokrywa autocasco albo — po wykazaniu winy — zarządca drogi lub organizator polowania.
Czy można zabrać potrąconą sarnę? Nie. To wejście w posiadanie zwierzyny bez uprawnień do polowania: art. 53 pkt 6 Prawa łowieckiego przewiduje do 5 lat pozbawienia wolności, a sąd może orzec przepadek pojazdu.
Komu zgłosić ranne zwierzę? Każdej służbie z art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt — najprościej Policji (112) albo Służbie Leśnej, która skontaktuje się z kołem łowieckim.
Co grozi za odjechanie bez zawiadomienia? Wykroczenie z art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt: mandat do 500 zł, a przed sądem grzywna do 5000 zł albo areszt od 5 do 30 dni, plus nawiązka do 1000 zł.
Powiązane poradniki
- Zmiany dla kierowców 2027 — kalendarz przepisów
- Ile kosztuje wymiana szyby przedniej
- Ile kosztuje odholowanie samochodu
Zmierzch to zarazem pora największej aktywności zwierzyny i najwyższej ciężkości wypadków — rozkład ryzyka według pór doby pokazujemy w tekście o jeździe po zmroku.
Źródła
- Ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt — Dz.U. 2023 poz. 1580 ze zm. (2025 poz. 1696 i 1795, 2026 poz. 737, 755 i 1005; żadna z tych nowelizacji nie zmienia art. 25 ani art. 37 ust. 1)
- Ustawa z 13 października 1995 r. Prawo łowieckie — Dz.U. 2025 poz. 539
- Ustawa z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym — Dz.U. 2024 poz. 1251, art. 44
- Kodeks cywilny — Dz.U. 2026 poz. 795, art. 415 i 417; ustawa o drogach publicznych — Dz.U. 2025 poz. 889, art. 20 pkt 4
- Kodeks wykroczeń, art. 19 i 24 § 1; Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, art. 96 § 1
- Komenda Główna Policji, „Wypadki drogowe w 2025 roku” — tablice rodzajów wypadków, pór doby i miesięcy
- Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022–2026 — Dz.U. 2022 poz. 539
