Akcyza i VAT na paliwo w dół od 3 października 2026: ile realnie taniej na litrze

7 min czytania
Dłoń trzymająca pistolet dystrybutora paliwa na stacji benzynowej

Od 3 października do 31 grudnia 2026 r. akcyza na benzyny silnikowe spada z 1529 do 1239 zł/1000 litrów, na olej napędowy i biokomponenty z 1160 do 880 zł/1000 litrów, a stawka VAT na te paliwa z 23 na 8 procent. Przy cenach z 2 października pełne przełożenie obu obniżek to 1,29 zł na litrze benzyny 95 i 1,41 zł na litrze diesla — z czego trzy czwarte robi VAT, nie akcyza. Podstawy: rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z 2 października 2026 r. (Dz.U. poz. 1289 i 1288).

Co dokładnie zmieniły oba rozporządzenia

Obniżka jest wycinkowa: obejmuje trzy pozycje z art. 89 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym (pkt 2, 6 i 8) oraz trzy kategorie towarów na liście obniżonych stawek VAT. Pozostałe składniki ceny przy dystrybutorze zostały nietknięte, w tym opłata paliwowa i akcyza na LPG.

Składnik ceny Do 2 października Od 3 października Różnica
Akcyza — benzyny silnikowe 1529 zł/1000 l 1239 zł/1000 l −290 zł (−0,29 zł/l)
Akcyza — olej napędowy 1160 zł/1000 l 880 zł/1000 l −280 zł (−0,28 zł/l)
Akcyza — biokomponenty samoistne 1160 zł/1000 l 880 zł/1000 l −280 zł (−0,28 zł/l)
VAT na benzyny, ON i biokomponenty 23% 8% −15 pkt proc.
Opłata paliwowa — benzyny 210,29 zł/1000 l 210,29 zł/1000 l bez zmian
Opłata paliwowa — ON i biokomponenty 453,52 zł/1000 l 453,52 zł/1000 l bez zmian
Akcyza na LPG (gazy do napędu) 659 zł/1000 kg 659 zł/1000 kg bez zmian

Trzy czwarte obniżki to VAT, nie akcyza

Akcyza wchodzi do podstawy opodatkowania VAT, więc jej cięcie o 29 gr netto daje przy nowej stawce 31,3 gr brutto. To mniej niż jedna czwarta efektu. Reszta pochodzi ze zmiany samej stawki VAT, a ta działa na całą cenę — im droższe paliwo, tym większa kwotowo obniżka. Dla ceny wyjściowej P cały efekt wynosi 0,122 × P + 1,08 × (ubytek akcyzy):

Paliwo i cena z 2 października Z cięcia akcyzy Ze stawki VAT Razem Udział VAT Cena po pełnym przełożeniu
Benzyna 95 — 8,00 zł/l 0,31 zł 0,98 zł 1,29 zł 75,7% 6,71 zł/l
Benzyna 95 — 8,19 zł/l 0,31 zł 1,00 zł 1,31 zł 76,1% 6,88 zł/l
Diesel — 8,98 zł/l 0,30 zł 1,10 zł 1,40 zł 78,4% 7,58 zł/l

Ceny detaliczne z 2 października (benzyna 95: 7,80–8,19 zł/l, diesel 8,98–9,19 zł/l) pochodzą z notowań cytowanych przez serwisy branżowe. Rząd zapowiadał spadek „o 1,2–1,3 zł na litrze” — dla benzyny zgadza się to z rachunkiem, dla diesla zapowiedź jest o 10–14 gr niższa od pełnego przełożenia.

Ile to na baku i do końca roku

Przy pełnym przełożeniu z ceny 8,00 zł/l (benzyna) i 9,09 zł/l (diesel) jedno tankowanie kosztuje mniej o:

Tankowanie Benzyna 95 Diesel
40 litrów 51,55 zł 56,41 zł
50 litrów 64,44 zł 70,52 zł
60 litrów 77,33 zł 84,62 zł

Obniżka obowiązuje 90 dni, więc całoroczne przebiegi do niej nie pasują. Kierowca jeżdżący 15 tys. km w roku przejedzie w tym okresie około 3700 km. Przy spalaniu 7,0 l/100 km to 259 litrów benzyny i 334 zł oszczędności; przy 5,5 l/100 km oleju napędowego — 203 litry i 287 zł. Własny przebieg i spalanie podstawisz w kalkulatorze spalania, a całość kosztów rocznych rozkłada zestawienie kosztów utrzymania auta.

Ceny maksymalne: gdzie zostaje zapas dla stacji

Równolegle Minister Energii ogłosił w ramach programu „Ceny Paliwa Niżej” maksymalne ceny detaliczne: 6,73 zł/l dla benzyny 95, 7,59 zł/l dla benzyny 98 i 7,88 zł/l dla oleju napędowego. Są to pułapy — taniej sprzedawać wolno, drożej nie — aktualizowane w dni robocze.

Zestawienie pułapu z rachunkiem pokazuje, gdzie mechanizm jest ciasny, a gdzie luźny. Dla benzyny 95 pułap 6,73 zł leży 2 gr nad pełnym przełożeniem (6,71 zł), czyli praktycznie je wymusza. Dla diesla pułap 7,88 zł stoi 21 gr nad wynikiem pełnego przełożenia (7,67 zł) — tyle marży można utrzymać, nie przekraczając ceny maksymalnej.

Przy cenie maksymalnej danina publiczna to 1,95 zł na litrze benzyny (VAT 0,50 zł, akcyza 1,24 zł, opłata paliwowa 0,21 zł), czyli 28,9% ceny, i 1,92 zł na litrze diesla — 24,3%. Przy stawce 23% sam VAT sięgał 1,50 zł na litrze.

Skąd wzięła się podstawa prawna

Rozporządzenie o akcyzie nie opiera się na ustawie akcyzowej, lecz na art. 11 ustawy z 18 września 2026 r. o podatku od nadzwyczajnych zysków ze zbycia paliw ciekłych (Dz.U. poz. 1287). Przepis wszedł w życie dzień po ogłoszeniu ustawy, 2 października, i został wykorzystany tego samego dnia; wcześniejsza delegacja z art. 164c ustawy akcyzowej (Dz.U. 2026 poz. 414) wygasła 30 czerwca 2026 r.

Sama ustawa wchodzi w życie 1 listopada 2026 r. i obejmuje rok podatkowy od 1 marca 2026 r. do 31 marca 2027 r. Opodatkowana jest nadwyżka przychodów ze zbycia paliw ciekłych nad przychodami policzonymi według marży referencyjnej — średniej marży z 2025 r. powiększonej o 20%, nie niższej niż 2,00% — a podatek nie jest kosztem ani w PIT, ani w CIT. Konstrukcja jest dwustronna: państwo obniża podatki na paliwie i opodatkowuje marżę powyżej progu, co ma zniechęcać do zatrzymywania obniżki po drodze.

1 stycznia 2027: ile wraca

Oba rozporządzenia mają sztywną datę końcową — 31 grudnia 2026 r. Bez kolejnego aktu stawki wracają do 1529 zł/1000 l, 1160 zł/1000 l i 23% VAT. Licząc od dzisiejszych cen maksymalnych, powrót podnosi cenę mocniej, niż ją obniżył, bo akcyza wraca już przy 23-procentowym VAT:

Paliwo Cena maksymalna od 3 października Po powrocie stawek Wzrost
Benzyna 95 6,73 zł/l 8,02 zł/l +1,29 zł
Benzyna 98 7,59 zł/l 9,00 zł/l +1,41 zł
Diesel 7,88 zł/l 9,32 zł/l +1,44 zł

Kalendarz pozostałych zmian dla kierowców prowadzi przegląd zmian na 2027 rok. Akcyza płacona przy rejestracji auta z zagranicy to zupełnie inna stawka i inna podstawa — rozkłada ją tekst o rejestracji auta sprowadzonego.

Najczęstsze pytania

Czy obniżka obejmuje LPG? Nie. Akcyza na gazy do napędu silników (art. 89 ust. 1 pkt 12) nie została zmieniona, a 8-procentowy VAT dotyczy wyłącznie benzyn, olejów napędowych i biokomponentów samoistnych.

Czy spadła też opłata paliwowa? Nie. Stawki na 2026 r. — 210,29 zł/1000 l benzyn i 453,52 zł/1000 l oleju napędowego — ogłoszono obwieszczeniem z 4 grudnia 2025 r. i obniżki ich nie dotyczą.

Czy stacja musi obniżyć cenę? Obniżka podatków sama nie nakazuje zmiany cennika, ale od 3 października obowiązują ceny maksymalne ustalane przez Ministra Energii i tych przekroczyć nie wolno.

Dlaczego diesel potaniał o więcej niż benzyna? Bo obniżka VAT działa proporcjonalnie do ceny, a olej napędowy był o ponad złotówkę droższy. Samo cięcie akcyzy dało dieslowi o 1 gr mniej niż benzynie — dlaczego silnik wysokoprężny ma inne wymagania paliwowe, wyjaśnia tekst o tym, jak działa silnik diesla.

Ile z ceny litra zjada sam etanol, a ile podatki — rachunek dla benzyny z 10-procentowym udziałem bioetanolu jest we wpisie Benzyna E10: co to znaczy i ile dokłada do rachunku.

Cena litra to nie jedyny koszt wjazdu do miasta: w części polskich miast obowiązują już ograniczenia wjazdu dla starszych silników, opisane w tekście o strefach czystego transportu.

Źródła

Redakcja Auto-Focus
Redakcja Auto-Focus

Redakcja Auto-Focus – piszemy o samochodach konkretnie: technika, eksploatacja, poradniki.