Krótka odpowiedź: żarówka LED wkręcona w reflektor zaprojektowany pod halogen jest w Polsce niezgodna z przepisami, bo nie ma znaku homologacji dla tego typu światła. Wyjątkiem są od 2026 roku pojedyncze zamienniki z homologacją EKG ONZ nr 37 — dziś tylko w kategorii H11. Diagnosta zapisuje taką niezgodność jako usterkę poważną, co oznacza negatywny wynik badania technicznego.
Dlaczego o legalności decyduje znak na żarówce, nie jakość światła
Punktem wyjścia jest § 10 ust. 1 rozporządzenia o warunkach technicznych pojazdów. Przedmioty wyposażenia i części związane z bezpieczeństwem użytkowania pojazdu wolno stosować tylko wtedy, gdy spełniają co najmniej jeden z pięciu warunków — pierwszy z nich to oznakowanie znakiem homologacji międzynarodowej EKG ONZ („E”) albo unijnej („e”). Żarówka do świateł mijania i drogowych jest właśnie takim przedmiotem wyposażenia.
Źródła światła żarowe homologuje regulamin EKG ONZ nr 37, wyładowcze (ksenonowe) — nr 99, a moduły i źródła LED — nr 128. Regulamin nr 48, który rozstrzyga o rozmieszczeniu urządzeń oświetlenia, w punkcie 5.23 wymaga, aby światło homologowane ze źródłem zgodnym z regulaminem nr 37 było zamontowane tak, by to źródło dało się prawidłowo wymienić. Kluczowe słowo jest tu „zgodnym”: reflektor homologowany pod żarówkę H7 ma w dokumentacji wpisaną kategorię źródła światła, a nie dowolny element świecący o tym samym trzonku.
Co zmieniło się w 2026 roku: pierwsze retrofity z homologacją
Do niedawna żaden zamiennik LED halogenu nie miał homologacji międzynarodowej — część państw, m.in. Niemcy, wydawała własne dopuszczenia krajowe, ważne wyłącznie na swoim terytorium. Polska takich dopuszczeń nie wydaje, więc niemiecki dokument nie zmienia tu niczego.
W ramach EKG ONZ przyjęto poprawki do regulaminów nr 37 i nr 128 oraz do rezolucji R.E.5, które tworzą ścieżkę homologacji dla zamienników LED. Pierwszą kategorią, która ją przeszła, jest H11 — używana głównie w światłach przeciwmgłowych. Pierwszy produkt z taką homologacją (znak E1) wprowadził Osram jako NIGHT BREAKER LED SMART ECE H11; homologacja jest uniwersalna dla pojazdów 12 V w państwach stosujących regulamin, bez list dopuszczonych modeli i bez nalepek na reflektorze. Branża zapowiada kolejne kategorie w rytmie: światła przeciwmgłowe 2026, drogowe 2027, mijania 2028 — ale to zapowiedź prasowa, nie obowiązujący przepis, więc dziś legalność trzeba sprawdzać na konkretnym opakowaniu.
Praktyczny wniosek: zamiennik H4 i H7 — dwie kategorie obsługujące światła mijania i drogowe w większości osobówek — pozostaje niezgodny z przepisami.
Siedem pozycji katalogu usterek, którymi diagnosta to zapisze
Katalog usterek (Dz.U. 2022 poz. 2066) ma na niezgodne źródło światła osobną pozycję w każdym dziale oświetlenia, a klasę czyta się z kolumn UD (drobna), UP (poważna) i UN (niebezpieczna). Wszystkie trafienia są w tej samej kolumnie:
| Pozycja | Grupa świateł | Opis niezgodności | Klasa |
|---|---|---|---|
| 4.1.1 n) | drogowe i mijania | źródło światła (np. żarówka) niekompatybilne z obudową | UP |
| 4.1.4 a) | drogowe i mijania | brak zgodności z wymaganiami pod względem typu światła | UP |
| 4.1.4 c) | drogowe i mijania | brak zgodności źródła światła z zainstalowanym urządzeniem | UP |
| 4.2.3 c) | pozycyjne i obrysowe | brak zgodności źródła światła z zainstalowanym urządzeniem | UP |
| 4.3.3 c) | stop | brak zgodności źródła światła z zainstalowanym urządzeniem | UP |
| 4.4.3 b) | kierunkowskazy i awaryjne | brak zgodności źródła światła z zainstalowanym urządzeniem | UP |
| 4.5.4 c) i 4.6.2 c) | przeciwmgłowe oraz cofania i tablicy | brak zgodności źródła światła z zainstalowanym urządzeniem | UP |
Klasa UP oznacza wynik negatywny badania technicznego — usterka poważna nie jest uznaniowa i nie zależy od tego, czy światło realnie komuś przeszkadza. Jak wygląda cała trójstopniowa skala i co jeszcze wpada do kategorii poważnej, opisaliśmy w tekście o tym, za co można oblać przegląd.
Trzy warunki z § 13, które LED w halogenie łamie przy okazji
Nawet gdyby pominąć homologację, zostają warunki ogólne z § 13 ust. 1 rozporządzenia o warunkach technicznych. Trzy z nich są dla takiej przeróbki kłopotliwe:
- pkt 3 — światła tego samego rodzaju muszą mieć takie same właściwości świetlne; wymiana jednej żarówki na LED, a drugiej nie, łamie to wprost;
- pkt 4 — światła nie powinny oślepiać innych uczestników ruchu (warunek nie dotyczy świateł drogowych);
- pkt 5 — światła mijania muszą dawać wyraźną granicę światła i cienia. Element świecący LED-a ma inną geometrię niż włókno żarówki, więc odbłyśnik rozprasza światło inaczej i granica się rozmywa.
Do tego dochodzi próg strumienia świetlnego. Zgodnie z punktem 6.2.9 regulaminu nr 48 światła mijania ze źródłem lub modułem LED o obiektywnym strumieniu powyżej 2 000 lumenów wolno stosować tylko razem z instalacją urządzeń do oczyszczania reflektorów (regulamin nr 45). Dodatkowe wymagania ciągną się też po stronie regulacji: katalog usterek w pozycji 4.1.5 c) traktuje brak urządzenia samopoziomującego w reflektorze z wyładowczym źródłem światła jako usterkę poważną.
FAQ
Czy retrofity LED H4 i H7 są legalne w Polsce? Nie. Nie mają homologacji EKG ONZ dla kategorii źródła światła wpisanej w homologację reflektora, więc nie spełniają § 10 ust. 1 rozporządzenia o warunkach technicznych.
Czy niemiecki certyfikat wystarczy? Nie. Dopuszczenie krajowe obowiązuje tylko w kraju, który je wydał. Polska własnych dopuszczeń dla zamienników LED nie wydaje.
Czy diagnosta to zauważy? Pozycje 4.1.1 n) i 4.1.4 c) katalogu ocenia się organoleptycznie — wystarczy zajrzeć w reflektor. Dioda w oprawce halogenu jest widoczna bez przyrządów.
Jakie LED-y są legalne? Fabryczne reflektory LED homologowane jako komplet oraz zamienniki z homologacją EKG ONZ nr 37 — na dziś w kategorii H11. Znak homologacji musi być na samej żarówce.
Czy przy LED trzeba spryskiwacze reflektorów? Przy światłach mijania o strumieniu powyżej 2 000 lumenów tak — wymaga tego punkt 6.2.9 regulaminu nr 48.
Kolejne terminy z przepisów dla kierowców zebraliśmy w kalendarzu zmian na 2027 rok, lampki dotyczące samego oświetlenia opisuje tekst o kontrolce świateł, a dane o jeździe po ciemku — tekst o jazdzie po zmroku.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia — tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 502, § 10 ust. 1 i § 13 ust. 1.
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów — katalog usterek, Dz.U. 2022 poz. 2066, dział 4 (pozycje 4.1.1, 4.1.4, 4.1.5, 4.2.3, 4.3.3, 4.4.3, 4.5.4, 4.6.2).
- Regulamin nr 48 EKG ONZ — rozmieszczenie urządzeń oświetlenia i sygnalizacji świetlnej, pkt 2.7.1.1, 5.23 i 6.2.9 (Dz.U. UE L 14 z 16.01.2019).
- Regulaminy nr 37, 99 i 128 EKG ONZ — homologacja źródeł światła żarowych, wyładowczych i LED.
- Osram — informacja o pierwszym zamienniku LED z homologacją ECE R37 w kategorii H11.
- Interia Motoryzacja — zapowiadany harmonogram kolejnych kategorii zamienników.
